أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
447
قانون ( فارسى )
پوست گوسفند همينكه پوستش را مىكنند گرماگرم بر تنش گذارند و بر ندارند ، همزمان شير تازه دوشيدهء گاو را بر بدنش بمالند ؛ حتما بسيار بهره بينند . حمام خشك هم خوب است . در تنور گرم يا در گودال گرم شده وسيلهء آتش يا در گودالى از ماسهء گرم در وسط روز در تابستان بنشينند و زياد عرق كنند . پرهيز از درد مفاصل كسانى كه با درد مفاصل آشنايى قديمى دارند و گاه و ناگاهى درد مفاصل به ديدارشان مىآيد ، براى پرهيز از اين مهمان ناخوانده بايد دستوراتى را به كار برند كه از قرار زير است : هرگاه احساس كردند كه نوبت آمدن درد مفاصل نزديك است ، در موسم بهاران ، بايد رگ بزنند و از شرّ خلط بدجنس كه در بدن باشد - خود را برهانند . اسهال شوند و پاكسازى تن به عمل آورند . در غذا مراعات خود كنند از حد متوسط و معمول پا فراتر نگذارند و غذاهاى سازگار با حالت خود بخورند . خلاصه وقتى كه مىدانند افزايش خلطها در وجودشان سبب بيمارى درد مفاصل مىشود ، بايد نگذارند كه افزايش يابد و كوشش كنند تا حدّ امكان خلطهاى موذى را در تنشان كاهش دهند . خود را پاكسازى كنند و غذاى كمتر بخورند . ورزشهاى سازگار با تقويت بدن بكنند . اگر تشخيص داده شد كه بيمارى درد مفاصل از اثر فاسد شدن خلط است ، بيمار را پاكسازى كن كه هرآنچه از خلط جمع شده است بيرون داده شود و علاجى به كار بر كه از توليد خلط بلغم جلوگيرى كند . و اين را مىدانى كه خلط بلغم از چيزهاى سردمزاج سردى بخش توليد مىشود و علاج خنثى شدن توليد بلغم را نيز مىدانى ! اگر از بلغم نباشد و از خلط مرارى باشد ، كه از اثر چيزهاى گرممزاج گرمىبخش بوجود مىآيد ، چيزى بر تو پوشيده نيست و وسيلهء از توليد بازداشتنش را نيز مىدانى ! اگر سبب درد مفاصل مادهء سودائى باشد ، سبب پيدايش خلط سودائى و سبب منع كردن توليد آن را نيز مىدانى ! هرگاه بيمار را پاكسازى لازم كردى به تقويت اندام دردمند بشتاب كه اندام دردمند آنقدر نيرو بگيرد كه بتواند خلط بدجنس دردآفرين را در خود نپذيرد و بويژه بيم آن را نيز نداشته باشى كه نكند اثر پاكسازى ، مادهء خلط دردزا - كه حركت كرده است - به اندامان رئيس رسيده باشد . كه سابقا نيز بدان اشاره كرديم . داروهاى تقويت اندام دردمند - كه بايد اثر گيرندگى داشته باشند - عبارتند از : اقاقيا ، گلنار ، افشرهء گياه هفت بند ، صمغ فيلزهره ، خشخاش شاخدار و امثال آنها . مفاصل دردمند را از خارج وسيلهء نمك سائيده در روغن زيتون ماساژ ده . امّا اگر زياد خشك شده بود از اين ماساژ صرفنظر كن ! اگر مفاصل دردمند ورم كرده و مادهء ورمآور بلغم است ، بيمار چندين بار در بهار و زمستان هربار به وزن دو درهم زراوند غلتان ( زراوند ماده ) بخورد ، ممكن است بسيار بهره بيند و نوبت به درد آمدن مفاصل از بين برود . بهطور ميانگين ورزش و سواركارى كند . امّا افراط در ورزش و